Ημερίδα: “Οι όμορφες νύχτες, ξημερώνουν όμορφες μέρες”

March 18, 2021
Comments Off on Ημερίδα: “Οι όμορφες νύχτες, ξημερώνουν όμορφες μέρες”

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου (19.03.2021), το ΑμΚΣ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΑΙΖΕΙ,  στα πλαίσια του προγράμματος «Πιτζάμα Project» που υλοποιεί, πραγματοποίησε διαδικτυακή ενημερωτική εκδήλωση με τίτλο: «Οι όμορφες νύχτες, ξημερώνουν όμορφες μέρες», με περιεχόμενο που αφορούσε σφαιρικά τα θέματα ύπνου των παιδιών.

Συγκεκριμένα, τα μέλη  του διεπιστημονικού συμβουλίου του προγράμματος ανέπτυξαν τις ακόλουθες θεματικές:

  • «Η φυσιολογία του ύπνου στα παιδιά», Άννα Παρδάλη, Παιδίατρος – Επιστημονικός Συνεργάτης Β’ Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών
  • «Τα κοινωνικο – συναισθηματικά οφέλη μιας ρουτίνας ύπνου για τα παιδιά: Πώς ρυθμίζουμε τις συνθήκες για τα βέλτιστα αποτελέσματα», Αθηνά Δεσύπρη, Ψυχολόγος, M.Sc με ειδίκευση στην Ανάλυση Συμπεριφοράς και Υπεύθυνη της Επιτροπής Ψυχικής Υγείας στην Ελληνική Κοινότητα Ανάλυσης Συμπεριφοράς
  • «Η έλλειψη ύπνου «πάει» σχολείο», Τότα Αρβανίτη – Παπαδοπούλου, Παιδαγωγός – Διδάκτωρ ΕΚΠΑ, M.A. in Education
  • «Το βιβλίο ως μία από τις καθημερινές, αδιατάραχτες ρουτίνες ύπνου των παιδιών», Απόστολος Πάππος, Νηπιαγωγός, αρθρογράφος του βραβευμένου portal elniplex.com
  • «Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την καθημερινή ρουτίνα ύπνου των παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας», Βαγγέλης Μακρής, Κοινωνιολόγος MSc.

Η παιδίατρος Άννα Παρδάλη, στην τοποθέτησή της, ανέφερε ότι ο ύπνος είναι «αναγκαία για την επιβίωση διαδικασία» και θεωρείται «ως προσαρμογή στις περιβαλλοντικές συνθήκες (κιρκαδιανή διαδικασία)». Ακολούθως, ανέλυσε τα στάδια του ύπνου: 

  • ύπνος NREM: διαρκεί περίπου 90-100 min, επιτυγχάνεται ο βαθύς και πολύ βαθύς ύπνος
  • ύπνος REM: διαρκεί 20-25 min: εμφάνιση ονείρων

Στη συνέχεια, σημείωσε ότι «κατά τη διάρκεια του ύπνου εκκρίνονται πολύ σημαντικές ορμόνες, όπως η αυξητική ορμόνη (ορμόνη που επιδρά στην αύξηση των οστών και εκκρίνεται κυρίως τη νύχτα), η μελατονίνη (η ορμόνη της ηρεμίας και της καταπολέμησης του στρες), η κορτιζόνη , θυρορμόνες κ.τ.λ.». Επίσης, τόνισε ότι «οι έφηβοι αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο πρόβλημα με μειωμένη διάρκεια ύπνου, σε μια ηλικία με υψηλές ακαδημαϊκές και κοινωνικές απαιτήσεις,  με συνέπειες  κακή απόδοση  στο σχολείο, στη συμπεριφορά τους αλλά και αυξημένο κίνδυνο ατυχήματος».

 

Καταλήγοντας, εστίασε στα σημεία τα οποία θα πρέπει να θεωρούνται ανησυχητικά για  τους γονείς:

  • Ανάρμοστος για την ηλικία τους ύπνος κατά την ήμερα
  • Ανάγκη να ξυπνήσει το παιδί ο γονιός
  • Αργοπορία ή απουσία απ’ το σχολείο
  • Ύπνος στο σχολείο ή μετά
  • Κακή απόδοση, συμπεριφορά, διάθεση, ατημέλητη εμφάνιση.

Η Ψυχολόγος Αθηνά Δεσύπρη προσέγγισε τα κοινωνικοσυναισθηματικά οφέλη της ρουτίνας ύπνου στα παιδιά καθώς και τις βέλτιστες πρακτικές για την επίτευξή της. Επισημάνθηκαν οι λόγοι που η διαδικασία αυτή συστήνεται όλο και περισσότερο από ειδικούς παιδοκεντρικών προσεγγίσεων, καθώς προσδίδει ένα χαρακτήρα ασφάλειας και σταθερότητας, που κατευνάζει τυχόν άγχη και φόβους των παιδιών, συμβάλλει στην αποφόρτισή τους και την ομαλή μετάβαση στην κατάσταση ύπνου, συνιστά εξαιρετική ευκαιρία ποιοτικού χρόνου αλληλεπίδρασης μεταξύ γονέων και παιδιών, ενώ, επιπρόσθετα, διαμορφώνει και άλλες, πολύπλοκες συμπεριφορές που επιδιώκουμε να κατακτήσουν τα παιδιά, όπως την αυτονομία, την αυτορρύθμιση και την αυτοφροντίδα. Καταληκτικά, τόνισε πώς ο φτωχός  ποιοτικά παιδικός ύπνος είναι ικανός να συμπαρασύρει και την ποιότητα ύπνου ολόκληρης της οικογένειας, δυναμιτίζοντας τη λειτουργικότητα της καθημερινότητας.

 

Η Παιδαγωγός Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου, σημείωσε ότι: «Η έλλειψη στην ποιότητα ή την ποσότητα του ύπνου είναι αρκετά συχνή στα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Υπάρχουν έρευνες που υποστηρίζουν ότι το ¼ των παιδιών σχολικής ηλικίας δεν κοιμούνται καλά το βράδυ και υποφέρουν από έλλειψη στην ποιότητα ή την ποσότητα του ύπνου. Οι εκπαιδευτικοί, στην καθημερινότητά τους μέσα στην τάξη, παρατηρούν συχνά παιδιά χωρίς διάθεση να συμμετέχουν στο μάθημα, παιδιά κουρασμένα, έτοιμα να αποκοιμηθούν στο θρανίο, παιδιά που δίνουν την εντύπωση ότι δεν μπορούν να συγκεντρωθούν και να εστιάσουν στο θέμα που επεξεργαζόμαστε, παιδιά με μειωμένα αντανακλαστικά ή παιδιά κακοδιάθετα και ευερέθιστα». Και συμπλήρωσε: «Αυτός είναι και ο λόγος που προτείνουμε στις οικογένειες μια «ρουτίνα ύπνου», που αποτελείται από μια σειρά πάγιων πρακτικών που προετοιμάζουν το έδαφος για έναν καλό ύπνο». Τέλος, παρέθεσε τις πρακτικές που πρέπει να περιλαμβάνει μια τυπική ρουτίνα ύπνου, ως εξής: Ορισμός συγκεκριμένης «ώρας του ύπνου» και συγκεκριμένης «ώρας της αφύπνισης», δημιουργία κατάλληλης ατμόσφαιρας, που προετοιμάζει για την «ώρα του ύπνου,  κλείσιμο των οθονών (tablets, τηλεόραση) τουλάχιστον 1 ώρα πριν από την «ώρα του ύπνου», δημιουργία σωστού περιβάλλοντος στο υπνοδωμάτιο, ανάγνωση παραμυθιών πριν από τον ύπνο, ανακούφιση πιθανών φόβων.

 

 

Ο Νηπιαγωγός Απόστολος Πάππος, τονίζοντας τη σημασία που έχουν οι ρουτίνες για την αίσθηση ασφάλειας των παιδιών, εστίασε στο βιβλίο, το οποίο «πρέπει να είναι μία από τις καθημερινές, αδιατάραχτες ρουτίνες του παιδιού». Αναπτύσσοντας τη θεματική, σημείωσε ότι «Η αναγνωστική σχέση πρέπει να ξεκινά από τη στιγμή (4-7 μηνών περίπου) που το παιδί είναι σε θέση να καθίσει και πρέπει να είναι καθημερινή», ενώ στη συνέχεια τόνισε ότι  «Οι ενήλικες αφηγητές του βιβλίου οφείλουν να αγνωρίζουν ένα βιβλίο πριν το διαβάσουν, ώστε να μπορούν να το διαβάσουν ελκυστικά στο παιδί, να αλλάζουν φωνές, να υποδύονται ρόλους, να έχουν κίνηση και εκφραστικότητα, να διαφοροποιούν το κείμενο αναλόγως της ηλικίας, της δεκτικότητας, των ιδιαίτερων ενδιαφερόντων του παιδιού τους και να διαβάζουν όσες φορές κι αν τους ζητήσει ένα παιδί το ίδιο βιβλίο καθώς αυτό «δουλεύει» μνήμη, παρατηρητικότητα και ασφάλεια. Έτσι χτίζεται η αγάπη για το βιβλίο, έτσι δημιουργείται ο συνεπής αναγνώστης που θα θέλει το βιβλίο στην καθημερινότητά του». Τονίζοντας ότι το βιβλίο θα πρέπει να βρίσκεται καθημερινά στη ζωή του παιδιού, αιτιολόγησε ως ακολούθως: «Γιατί προάγει τη φαντασία, την ορθή διαχείριση του άγχους, ταξιδεύει, σε φέρνει σε επαφή με πρόσωπα, συναισθήματα, γνώσεις, σκέψεις, ιδέες, τόπους, ερεθίσματα, αξίες και σε ωθεί σε υποθέσεις, διαψεύσεις, δικαιώσεις, συμπεράσματα και εν τέλει την ωρίμανση και την κριτική ικανότητα να επιλύεις κάθε κατάσταση, όσο σύνθετη κι αν είναι».

 

Στην τοποθέτησή του, ο Κοινωνιολόγος Βαγγέλης Μακρής,  αναφέρθηκε στους κοινωνικούς παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν τη ρουτίνα και την ποιότητα ύπνου των παιδιών. Παράγοντες όπως η δομή της οικογένειας, η σχέση των γονέων, το μορφωτικό και κοινωνικοοικονομικό τους επιπεδο καθώς και συνήθειες στην οικογενεια (room sharing, bed sharing) μπορούν να αποτελέσουν παράγοντες επηρεασμού τόσο της διάρκειας όσο και της ποιότητας του ύπνου. Αναφέρθηκε, επίσης, στο ρόλο των media και των ηλεκτρονικών μέσων καθώς και των κοινωνικών προτύπων που προβάλλονται μέσα από αυτά. Παράλληλα, σημείωσε και τη σπουδαιότητα της ύπαρξης  πολιτικής  τόσο σε επίπεδο σχολείου όσο και σε επίπεδο της εθνικής στρατηγικής στην υγεία, όσον αφορά το θέμα της εξασφάλισης ποιοτικού ύπνου για όλους τους μαθητές, ανάλογα με τις ανάγκες της ηλικίας τους. 

 

Στη δράση συμμετείχε επίσης η περιβαλλοντική οργάνωση MEDASSET με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα “Νιρέττα η Καρέττα”, που τα τελευταία χρόνια έχει παρουσιαστεί σε χιλιάδες παιδιά! Μέσα από πρωτότυπα παιχνίδια, βίντεο και κουκλοθέατρο έκπληξη, αντλήσαμε γνώσεις για τον ύπνο και άλλες συνήθειες των θαλασσίων χελωνών. Φυσικά μάθαμε και πως μπορούμε να τις βοηθήσουμε να γλιτώσουν από τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν! Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε από τον υπεύθυνο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης του MEDASSET, Κώστα Θωμόπουλο, σε συνεργασία με εθελοντές της εκπαιδευτικής ομάδας της οργάνωσης.

 

Το Πιτζάμα Project είναι ένα πολύπλευρο και καλά στελεχωμένο Πρόγραμμα που στοχεύει στη δημιουργία μιας ευχάριστης ρουτίνας ύπνου, με επίκεντρο τα οφέλη της ανάγνωσης βιβλίων και της θαλπωρής που χρειάζονται τα παιδιά ώστε να αποφορτιστούν «για καληνύχτα».

 

Στη σύντομη ζωή του, και προσηλωμένο στο να διασφαλιστεί η ίση πρόσβαση των παιδιών σε μια άνετη ρουτίνα ύπνου, το Πιτζάμα Project πρόσφερε 227 πακέτα φροντίδας, σε παιδιά μεταξύ 4 και 9 ετών, που επιβιώνουν με προγράμματα στήριξης της πρόνοιας. Κάθε πακέτο περιείχε άνετες  πιτζάμες και ένα εμπνευσμένο βιβλίο ώστε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις  για μια καλή νύχτα που θα ξημερώσει μία καλή μέρα!

 

Τα μέλη του διεπιστημονικού συμβουλίου, έχοντας συναίσθηση του έργου που αναλαμβάνουν, θα επιβλέπουν και θα συμμετέχουν στον σχεδιασμό των επί μέρους πυλώνων του προγράμματος, προκειμένου να προσδώσουν και να διασφαλίσουν επιστημονική διάσταση σε αυτούς, πάντα με όραμα και  γνώμονα τη διαμόρφωση εκείνων των σταθερών στη ζωή των παιδιών, που τα οδηγούν στο να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους και να ευδοκιμήσουν.

 

Μια άνετη και ευχάριστη ρουτίνα ύπνου είναι η αρχή για μια καλή νύχτα, ανοίγοντας το δρόμο για μια καλή μέρα!

 

Related Posts